Dobór płyt i sposoby montażu płyt komorowych – instrukcja pełna

Dla osób mniej doświadczonych dobór płyt poliwęglanu komorowego pod względem przeznaczenia niejednokrotnie stanowi problem. W poniższej instrukcji postaramy się udzielić kilku wskazówek jak świadomie podjąć tę decyzję.

Pierwszym pytaniem jest jaki kolor płyty. W ofercie wiodących producentów mamy trzy kolory płyt: bezbarwny, mleczny, dymiony ( czyli przyciemniony). Każda płyta komorowa ma określoną przepuszczalność światła, uzależnione jest to od koloru oraz grubości płyt. Oczywiście płyty komorowe rozpraszają światło więc nawet jeśli parametr pokazuje, iż przepuszczalność jest niewielka sama płyta powoduje rozjaśnienie wnętrza szczególnie w przypadku płyt mlecznych i bezbarwnych. W % parametr ten wygląda następująco Płyta 16mm X-lite przepuszcza: Bezbarwna-60%

Dymna- 30% Mleczna- 40% .W przypadku płyty 10mm:  Bezbarwna- 79% Brąz- 35% Biały-30%.

Dobór płyt i sposoby montażu płyt komorowych - instrukcja pełna

16mm

Dobór płyt i sposoby montażu płyt komorowych - instrukcja pełna

10mm

Gdy wybór koloru mamy już za sobą należy dobrać grubość płyt do istniejącej konstrukcji lub jeśli nie ma jeszcze konstrukcji dobrać rodzaj konstrukcji pod płytę, która chcemy zamontować. Budowany szkielet może być wykonany z drewna, stali lub aluminium. Gęstość konstrukcji i jej rodzaj jest uzależniony od grubości płyty. Czym cieńsza płyta tym konstrukcja musi być gęstsza. Poniżej postaramy się nakreślić wytyczne pod montaż konkretnych płyt.

Istotnym pytaniem, które należy sobie zadać to to czy chcemy montować płyty na samych krokwiach ( krokwie to element konstrukcji, który biegnie wzdłóż spadku zadaszenia, często od ściany budynku do końca zadaszenia) czy na łatach ( łaty to cieńsze elementy biegnące w poprzek spadku,  z reguły sa one nabite na krokwie i stanowią jakby druga warstwę konstrukcji).

Montaż płyt o grubości 10mm

Płyta 10 mm jest najcieńszą płytą która może być stosowana na zadaszenia. W przypadku płyt o takiej grubości możemy zastosować dwa główne sposoby montażu, które same w sobie mają  jeszcze różne warianty.

Klasycznym sposobem montażu płyt 10mm jest montaż na łatach. W tym układzie rozstaw krokwi nie jest istotny gdyż na krokwie nabijane są łaty, które będą stanowić element nośny dla naszych płyt. Łaty powinny być rozstawione co ok 50-60cm. Daje nam to pewność, iż płyta nie ulegnie odkształceniu pod ciężarem zalegającego śniegu czy naporem wiatru.\

Pierwszym wariantem montażu płyt na łatach jest użycie profila aluminiwego górnego do łączenia płyt a zamocowanie płyt do konstrukcji odbywa się za pomoca wkrętów z kapturkiem.

Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm

Wkręty należy mocować co ok 30-40cm na każdej łacie. Jest to solidny sposób montażu i jeden z najtańszych jednak niesie ze sobą kilka zagrożeń. Płyty podlegają rozszerzalności jak wszystkie materiały z tworzyw sztucznych. Pomimo tego, iż każdy otwór pod wkręt powinien być nawiercony wiertłem o ok 2mm większym niż wkręt by zapewnić swobodną pracę płyty, z biegiem lat miejsca, w których są wkręty mogą się wyrobić. W momencie, gdy dojdzie do nieszczelności na wkręcie woda dostanie się do wnętrza. Jednak nie to jest najgorszym skutkiem takiej nieszczelności. Wilgoć która dostanie się do komór poliwęglanu zmienia się w parę wodną co powoduje, że niektóre komory stają się białe a z czasem brudne i zapleśniałe. Oczywiście nie musi się tak stać, jednak przy kilkuset wkrętach na całym zadaszeniu istnieje takie prawdopodobieństwo

Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm

Bardzo ważne jest, by nie wkręcać wkrętów zbyt mocno ponieważ będą one zagniatać płytę co jest bardzo nieatrakcyjne jeśli będziemy patrzeć na nasze zadaszenie.

Reasumując, zbyt mocno wkręcony wkręt jest błędem a zbyt lekko dokręcony stanowi niebezpieczeństwo dostania się wody do komór. Jednak przy zachowaniu wszystkich zasad montażu instalacja płyt w ten sposób może być poprawna i trwała.

Przy montażu płyt na łatach możemy zastosować prostą metodę by uniknąć kręcenia płyt wkrętami. Standardowa szerokość płyt to 2,1m lub 1,05m. Kłądąc płytę 2,1 na łatach konieczne jest zastosowanie 2 profili górnych ( na łączeniach ) oraz wkrętów pomiędzy nimi. Prostym sposobem na unikanie wkrętów jest zastosowanie trzeciego profil w środku płyty. Płyta jest przykręcona na całej swojej długości w środku płyty jest to tak zwany punkt stały, z którego płyta swobodnie rozszeża się na boki, które są osadzone w uszczelkach profilu łączącego. Ponadto nawet gdyby kiedyś w miejsca gdzie są wkręty dostała się woda komora ta znajduje się pod profilem i nie będzie widać zabrudonej komory. Jest to szybki sposób na zamianę wkrętów jednak cały czas mamy do czynienia z podwójnym szkieletem ( łaty i krokwie ) a profile będą widoczne od spodu ( z wewnątrz zadaszenia) jednak nie jest to bardzo uciążliwe.

Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm

Ostatnim choć najdroższym rozwiązaniem dla płyt 10mm jest montaż na samych krokwiach. Dla takich płyt musimy jednak zagęścić konstrukcję ale pozbywamy się łat. Łączenia płyt oraz profile mocujące nie będą widoczne z wnętrza ponieważ wypadają na krokwiach. Optymalne roztawienie krokwi to ok 70cm, przy zastosowaniu całej płyty ( szer 2,1m ) wypada nam 4 krokwie na płytę: dwie na łączenia oraz dwie w środku płyty. Jest to bardzo estetyczne rozwiązanie oraz najtrwalsze ze wszystkich możliwych.

Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm
Płyty komorowe 10mm

Przy takim montażu potrzebujemy uszczelki samoprzylepne zamontowane na każdej krokwi, profil górny na każdą krokwię i uszczelki do profila. Profile można zaślepić specjalnymi zaślepkami zamykającymi profil.

Płyta komorowa 16mm

W przypadku montażu płyt 16mm nie ma aż tak wielu możliwości jak przy płycie 10mm. Można oczywiście stosować wszystkie sposoby, których używamy do płyt 10mm ( montaż na łatach, na łatach z profilami, na krokwiach o innym rozstawie niż 1m…) jednak wytrzymałość płyt 16mm pozwala nam zoptymalizować konstrukcję by wykorzystać cały wymiar płyt. Rozłożyć łączenia tak by były niewidoczne i wypadały na krokwiach, uniknąć stosowania wkrętów z kapturkiem, spowodować iż konstrukcja jest maksymalnie rzadka i bardzo estetyczna.

W skrócie przedstawimy proces przygotowania konstrukcji i montażu płyt. Płyty poliwęglanu komorowego fabrycznie mają zawsze szerokość 2,1m ( taka szerokość jest maksymalna w transporcie kołowym). By optymalizować konstrukcję i unikać odpadu z docinania płyt rozstaw krokwi powinien wynosić 1,06m pomiędzy osiami krokwi
( 1,05m na płytę oraz 1 cm na dylatacje ) wyjątkiem jest płyta tarasowa 16mm HG jest ona produkowana w szerokości 0,98 co powoduje, iż idealny rozstaw krokwi w osiach to 1m . Przy planowaniu konstrukcji należy uwzględnić rodzaj wykończenia krawędzi bocznych. Rozstaw skrajnych krokwi prawdopodobnie będzie inny ale o tym w kolejnym rozdziale.

Gdy konstrukcja jest gotowa można przystąpić do montażu płyt. Na krokwie naklejamy uszczelkę dolną, która stanowi uszczelnienie połączenia ale także ułatwia pracę płyty. Nie zastosowanie uszczelek może spowodować nieszczelność konstrukcji ale przede wszystkim powstaną tarcia płyty z drewnem co objawia się skrzypieniem, piszczeniem i strzelaniem gdy płyta pracuje na drewnie w trakcie rozszerzalności materiału.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Kolejno na ułożoną uszczelkę kładziemy płyty z zachowaniem 1-2 cm dylatacji

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

W tym momencie warto poruszyć jeszcze jedno zagadnienie. Czy montować płyty o szerokosci 1,05 czyli łączenie powstaje na każdej krokwi, czy zastosowac płytę o pełnej szerokosci 2,1 m mamy wtedy o połowę mniej łączeń. Jedno i drugie rozwiązanie jest poprawne. Gdy montujemy każdy segment osobno a płyta ma 1,05 szerokości mamy możliwość korygowania krzywizn konstrukcji na każdeym segmencie. Zdaża się że konstrukcja nie ma zachowanych kątów i lekko ucieka, wtedy kładac dużą płytę może się okazać, że nie leży nam równo na uszczelkach. Dodatkowym plusem jest to, iż montując profil łaczący dwie płyty przykręcamy go co 1m, więc stojąc na drabinie jesteśmy w stanie sięgnąć i przykręcać profil bez wchodzenia na dach. Plusem montażu płyt 2,1m jest oczywiście mniej łaczeń i szybsza instalacja jednak by przykręcić profil musimy położyć się na płyce i sięgnąć 2,1 m od krawędzi płyty.

W tym przypadku należy zachowac szczególną ostrożność i stosować podkłady np. z dużych arkuszy styropianu by ciężar naszego ciała rozłożył się na całej powierzchni. Jeśli łączymy płyty 2,1m co drugi profil wypada na całej płycie. Jednak montaż jest taki s,am kładziemy profil i przykręcamy go przez płytę do krokwi.  Na załączonym zdjęciu widzimy jedno i drugie rozwiazanie.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Kolejnym krokiem jest montaż profila górnego. Do profila należy włożyć uszczelkę. Uszczelka którą dostaniecie państwo jest podwójna. Jeśli mamy 1mb profila dostaniemy 1mb uszczelki, należy ją rozerwać na dwie cześci i umieścić w profilu.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Następnie układamy profil w miejscu gdzie jest łączenie, krokiew, uszczelka dolna, nawiercamy otwory i przykręcamy profil za pomoca wkrętów. Dokręcamy z siłą, która spowoduje ugięcie się uszczelek i dociśnięcie ich do płyty jednak nie spowoduje zagniecenia płyt!

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Wykończenie krawędzi zadaszenia i przygotowanie konstrukcji

Najlepiej już na etapie planowania konstrukcji przewidzieć sposób w jaki chcemy wykończyć boki zadaszenia. Zakładając, iż rozstaw naszych krokwi to 1,06 między osiami to skrajne płyty będą się kończyć w połowie krokwi tak jak w miejscach łączenia płyt. Jest to nie lada problem, gdyż nie będzie możliwości przymocowania płyty a część krokwi będzie odsłonięta i narażona na warunki atmosferyczne.

W tym momencie musimy zdecydować jak chcemy wykończyć bok. Czy płyta ma być zlicowana z krawędzią krokwi :

Płyty komorowe 16mm

Wtedy należy ustawić rozstaw pomiędzy osią krokwi przedostatniej a krawędzią osi ostatniej na wymiar płyty czyli 1,06. W takim przypadku odległość pomiędzy osiami krokwi ostatniej i przedostatniej wyniesie ok 1,02-1,03m. W tej sytuacji montowanie profila wykończeniowego F jest opcjonalne ale nie konieczne.

Drugim sposobem jest wypuszczenie płyty poza obrys krokwi. W tym przypadku rozstaw musi wynosić 1,03 pomiędzy osiami minus długość wypuszczonego odcinka. Jeśli chcemy wypuścić 10cm płyty poza obrys krokwi należy ustawić 1,03-0,1m= 0,93m i taki powinien być rozstaw pomiędzy osiami  krokwi ostatniej i przedostatniej. Procedura ta musi być wykonana analogicznie dla obu stron zadaszenia.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

W tym przypadku zaleca się montaż profila wykończeniowego F co zapobiega podciekaniu wody pod płytę i zalewaniu krokwi.

Montaż taśmy paroprzepuszczalnej oraz profila wykończeniowego F

Jednym z najważniejszych elementów wpływających na trwałość płyt jest zabezpieczenie otwartych krawędzi. Zamknięcie szczelne komór klejem, silikonem itp. Jest niewłaściwe jeśli zamkniemy w komorze wilgoć, w trakcie zmian temperatury będzie się ona skraplać -parować skraplać ….. . Właściwym rozwiązaniem jest zastosowanie taśmy paroprzepuszczalnej. Zapobiega ona dostawaniu się brudu, wilgoci, drobnych żyjątek do płyty a pozwala na wyjście wilgoci znajdującej się wewnątrz komór. Taśmę stosujemy na wszystkich otwartych komorach. Po naklejeniu taśmy należy nałożyć profil F, który zapobiega uszkodzeniom taśmy i zakrywa ją wizualnie.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Montaż profili wykończeniowych F

Najskuteczniejszym sposobem wykończenia płyt jest stosowanie profili dookoła zadaszenia. Dzięki swojemu kształtowi profil F spełnia dwie funkcje. Z tyłu zadaszenia ( najczęściej przy ścianie budynku) oraz po bokach profil montujemy noskiem do góry co tworzy barierę dla wody i kieruje ją ku dołowi.

Odwrotnie robimy przy okapie, czyli w miejscu gdzie woda spada z daszku i wpada do rynny lub na ziemię. W tym miejscu nosek musi być skierowany w dół co powoduje odcięcie wody i zapobiega podciekaniu.

Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm
Płyty komorowe 16mm

Bezwzględnie odradza się stosowania profili z poliwęglanu do instalacji zadaszeń. Wszyscy producenci informują, iż profile łączące i zamykające z poliwęglanu mogą służyć do zastosowania wewnątrz lub do łączenia i wykańczania ścian. Nigdy nie stosujemy ich do łączenia płyt na dachach !